Publikacje Zakładu

 dr hab. Anna Nosek

Matko! Jak wiele masz twarzy.
Młodopolskie wiersze o kobiecie w roli matki i doświadczeniu macierzyństwa

Autorka książki podjęła ważny w literaturze młodopolskiej temat, który dotychczas nie doczekał się szerszego opracowania. Maternitas w literaturze (a także w sztuce) przełomu XIX i XX wieku było zjawiskiem wielopłaszczyznowym, skomplikowanym, niejednoznacznym (…). Anna Nosek wybrała do analizy i interpretacji tylko jeden rodzaj literacki – lirykę. Młodopolska poezja dostarcza bowiem obszernego materiału, który pozwala wydobyć całą złożoność tematu macierzyństwa (…).

 dr hab. prof. UwB Violetta Wejs-Milewska (redakcja)

Paryż, Londyn, Monachium, Nowy Jork.
Powrześniowa emigracja niepodległościowa na mapie kultury nie tylko polskiej.

Publikacja zawiera referaty z konferencji pod tym samym tytułem, która odbyła się w maju 2014 r. Zawiera 53 artykuły historyków, badaczy literatury polskiej oraz literatur obcych, archiwistów i medioznawców.

Tom zawiera wielkie bogactwo faktów, analiz, komentarzy dotyczących różnorodnych zagadnień związanych z istnieniem i funkcjonowaniem społeczności polskich na obczyźnie po 1939 r. Trafną decyzją redaktorek było zwrócenie uwagi wielu autorów na zagadnienia relacji zachodzących między emigracją a krajem - był to obszar dotąd zaniedbany badawczo, często bez winy naukowców, którzy nie mieli dostępu do materiałów archiwalnych.

 dr hab. prof. UwB Anna Nosek

Wędrówki po literaturze dla dzieci i młodzieży XX-XXI wieku.
Studia, szkice, interpretacje.

Studia nad dawną, ale też współczesną literaturą i co za tym idzie – kulturą czytelniczą dzieci i młodzieży, mogą być fascynującą wędrówką po rejonach znanych i oswojonych, albo wciąż nieodkrytych i niezbadanych. Wielu jest bowiem jeszcze twórców, wiele dzieł zapomnianych, nieprzeczytanych, wciąż czekających na swoich czytelników, badaczy i interpretatorów. Zebrane w tej książce studia, szkice analityczne i interpretacyjne są wynikiem wędrówek po dwudziestowiecznej literaturze dziecięcej i młodzieżowej oraz najnowszej, tzn. powstałej już w XXI wieku. Eksplorują – w większości przypadków – zagadnienia, twórców i utwory rzadko podejmowane przez badaczy literatury dziecięcej, ale także te kanoniczne (zwłaszcza szkic poświęcony twórczości Tuwima), jednak na nowo odczytywane i interpretowane.

 dr hab. prof. UwB Violetta Wejs-Milewska

Buenos Aires - Gwatemala - Montevideo - Nowy Jork - Paryż.
Listy do Jana Nowaka-Jeziorańskiego

Autorka monografii - wykazując godną podziwu wytrwałosć i pracowitość przy "rozczytywaniu" i edytorskim opracownaniu prywatnej korespondencji omawianych autorów - nie ograniczyła się jedynie do ich publikacji. Opatruje również komentarzem, wykazując przy tym pogłebioną znajomość towarzyszacych korespondencji realiów epoki i sytuacyjnych kontekstów (również towarzyskich i osobistych). Sprawiato, że przygotowana ptrzez nią publiakcja wykracza poza ramy dokumentalistyki, ułatwiając - zwłaszcza mniej zorientowanym w przedmiocie badań czytelnikom - pełniejsze zrozumienie społecznych, politycznych i psychologicznych mechanizmów, towarzyszącym decyzjom, podejmowanym przez autorów omawianyh przez znią listów.

dr hab. Anna Nosek

W przestrzeniach universum i regio.
Wiersze dla dzieci współczesnych pisarzy regionu podlaskiego - interpretacje

„Książka Anny Nosek W przestrzeniach universum i regio jest bez wątpienia pracą oryginalną i bardzo potrzebną, brak bowiem opracowań całościowych dotyczących poetyckiej twórczości dla dzieci na Podlasiu. I w tym znaczeniu jest to książka prekursorska, będąca pierwszym znakomitym studium monograficznym wierszy dla dzieci w tym regionie. Temat pracy jest zatem wartościowy badawczo - dotychczas żaden z badaczy nie podjął się chociażby skrótowego opracowania tego zjawiska, tym bardziej fascynującego, gdyż dotyczy ono twórczości wielu kultur żywo obecnych w regionie podlaskim. Wartość tego studium polega także na tym, iż odkrywa ono polskiemu czytelnikowi powszechnie mało znane konteksty bardzo żywej na Podlasiu literatury dla dzieci mniejszości białoruskiej (…).

 dr hab. prof. UwB Violetta Wejs-Milewska

Wykluczeni. Wychodźstwo-kraj. 
Studia z antropologii emigracji polskiej XX wieku (idee, osobowości, instytucje)

„Rozważania autorki uwzględniają wiele wymiarów biografii i dzieła. Zdecydowana większość rozdziałów dotyczy twórców emigracyjnych, pisarzy występujących przed mikrofonami Radia Wolna Europa w roli komentatorów zdarzeń politycznych, krytyków sztuki, recenzentów dzieł literatury, znawców życia literackiego emigracyjnego i światowego. W książce (…) poznajemy na przykład nową twarz Józefa Wittlina, jako interesującego i oryginalnego znawcę teatralnego życia Nowego Jorku. Takich niespodzianek (…) znajdziemy więcej. Bezsporną zasługą autorki jest odnalezienie w archiwach tekstów zapomnianych, a można powiedzieć po prostu nieznanych. Podobnie rzecz ma się z korespondencją pisarzy i animatorów emigracyjnego życia literackiego.

 dr hab. prof. UwB Violetta Wejs-Milewska

Radio wolna Europa. Na emigracyjnych szlakach pisarzy

(…) jest to interesująca książka nie tylko dla historyków emigracji. Z wybranych w archiwach oryginalnych tekstów, komentarzy, felietonów, reportaży i dyskusji, a także unikalnych, nie publikowanych dotąd listów, autorka potrafiła stworzyć fascynującą historię rozgłośni. Jest to jednocześnie historia twórców, m.in. Romana Palestra nie tylko kompozytora, ale wrażliwego obserwatora i krytyka sztuki, Czesława Straszewicza, którego publicystyka tchnie szczerością i bezpośredniością, Tadeusza Nowakowskiego, nieustępliwego w osądach felietonisty, sarkastycznego, przekornego, pod maską "prześmiewcy" ukrywającego ogromną erudycję i zmysł analityczny. Lechosław Gawlikowski. 

 dr hab. prof. UwB Violetta Weiss-Milewska 

Wykorzenieni i wygnani. O twórczości Czesława Straszewicza

Autorka podjęła się ważnego i trudnego zadania polonistycznego - napisała pełną monografię twórczości Czesława Straszewicza. Zadanie ważne, bo autor Turystów z bocianich gniazd był wybitnym prozaikiem, natomiast trudne, gdyż dotąd prawie nic o nim nie napisano. (...) Napisała ambitną i szczegółową monografię, zawierającą dużą wiedzę nie tylko filologiczną, opartą na imponującej bazie źródłowej. Dokonała analizy tekstów rozproszonych w czasopismach, co więcej wykorzystała materiały dotąd nie znane lub nie wykorzystane przez badaczy literatury, jak audycje radiowe. (...) W ten sposób powstała pełna monografia życia i twórczości prozaika ważnego dla zrozumienia procesów zachodzących w polskiej literaturze środkowych dziesięcioleci mijającego stulecia.