dr hab. prof. UwB Violetta Weiss-Milewska 

Wykorzenieni i wygnani. O twórczości Czesława Straszewicza

Autorka podjęła się ważnego i trudnego zadania polonistycznego - napisała pełną monografię twórczości Czesława Straszewicza. Zadanie ważne, bo autor Turystów z bocianich gniazd był wybitnym prozaikiem, natomiast trudne, gdyż dotąd prawie nic o nim nie napisano. (...) Napisała ambitną i szczegółową monografię, zawierającą dużą wiedzę nie tylko filologiczną, opartą na imponującej bazie źródłowej. Dokonała analizy tekstów rozproszonych w czasopismach, co więcej wykorzystała materiały dotąd nie znane lub nie wykorzystane przez badaczy literatury, jak audycje radiowe. (...) W ten sposób powstała pełna monografia życia i twórczości prozaika ważnego dla zrozumienia procesów zachodzących w polskiej literaturze środkowych dziesięcioleci mijającego stulecia.

Autorka stawia sobie za cel zbadanie tekstów Straszewicza nie tylko w aspekcie stylistyczno-kompozycyjnym, lecz przede wszystkim od strony filozofii tkwiącej w samym ich zamyśle i konsekwentnie stara się rozwijać refleksję estetyczno-antropologiczną, w czym pomocne okazują się kategorie krytyki tematycznej, a także narzędzia z zakresu nauk społecznych. Violetta Wejs-Milewska (ur. 1960) - historyk literatury, adiunkt w Zakładzie Teorii i Antropologii Literatury Uniwersytetu w Białymstoku. Autorka zajmuje się literaturą XX w., rozpatrywaną interdyscyplinarnie pod kątem antropologii pogranicza kultur oraz problemów psychologicznych w sytuacji wyobcowania. Systematycznie poszerzane pole materiałowe badań - począwszy od tematyki kresowej (publikacje o J. Mackiewiczu, Z. Bohdanowiczowej, J. Piłsudskim) po zagadnienia związane z polską emigracją polityczną po II wojnie św. (artykuły o T. Terleckim, W. Gombrowiczu, opracowania redakcyjne archiwaliów radiowych i korespondencji) - zaowocowało studium o pisarstwie Czesława Straszewicza (1904-1963), debiutującego w latach 30. minionego wieku, zmarłego na emigracji w Urugwaju, krytyka i radiowca, współpracownika przedwojennej "Polityki" i paryskiej "Kultury", redaktora odpowiedzialnego "Tygodnika Ilustrowanego", spikera wojennego "Świtu" i pracownika rozgłośni RWE w Monachium, przyjaciela B. Micińskiego, S. Piaseckiego, T. Terleckiego, kompana W. Gombrowicza w podróży do Ameryki Południowej transatlantykiem "Chrobry".